Czy osteopatia jest bezpieczna?

• Jakie czynniki wpływają na bezpieczeństwo osteopatii?
• Jakie informacje są ważne przed terapią osteopatyczną?
• Możliwe reakcje organizmu po terapii osteopatycznej
• Bezpieczeństwo manipulacji kręgosłupa u osteopaty
• Jakie odczucia mogą pojawić się podczas osteopatii?
• Kiedy nie należy korzystać z osteopatii?
• Jak osteopata zapewnia bezpieczeństwo podczas terapii?
• Kiedy z bólem należy zgłosić się do lekarza zamiast osteopaty?

Jeżeli zastanawiasz się nad pierwszą wizytą u osteopaty, możesz mieć obawy dotyczące bezpieczeństwa. Czy terapia boli? Czy „strzelanie” w stawach jest groźne? Czy istnieją choroby, przy których osteopatia nie jest wskazana? To bardzo ważne pytania. Bezpieczeństwo powinno być jednym z podstawowych elementów każdej terapii.

Od czego zależy bezpieczeństwo terapii osteopatycznej?

Nie każda osoba, która przychodzi do gabinetu z bólem, powinna od razu zostać poddana terapii manualnej.

Bezpieczeństwo zależy między innymi od:

• aktualnego stanu zdrowia pacjenta,
• przyczyny i charakteru dolegliwości,
• chorób współistniejących,
• przebytych urazów i operacji,
• przyjmowanych leków,
• rodzaju zastosowanych technik,
• prawidłowej kwalifikacji do terapii.

Dlatego podczas pierwszej wizyty osteopata zadaje pytania, które czasami mogą wydawać się niezwiązane z bólem. Informacja o osteoporozie, niedawnym urazie czy przyjmowaniu leków przeciwkrzepliwych może mieć istotny wpływ na wybór techniki. W niektórych sytuacjach terapia będzie wymagała modyfikacji. W innych bezpieczniej będzie z niej zrezygnować i skierować pacjenta do lekarza.

Dlaczego wywiad przed terapią jest tak ważny?

Wyobraź sobie dwie osoby zgłaszające się z podobnym bólem pleców. Pierwsza odczuwa dolegliwości po kilku godzinach pracy przy komputerze. U drugiej silny ból pojawił się nagle po upadku. Objaw może wydawać się podobny. Jednak sposób postępowania będzie zupełnie inny.

Z tego powodu osteopata pyta między innymi o moment pojawienia się bólu, wcześniejsze urazy, choroby przewlekłe oraz inne objawy. Jeżeli pacjent posiada dokumentację medyczną dotyczącą aktualnego problemu, specjalista może również poprosić o jej przedstawienie. Następnie przeprowadza badanie funkcjonalne. Dopiero po zebraniu potrzebnych informacji podejmuje decyzję o rozpoczęciu terapii osteopatycznej.

Czy osteopatia może powodować skutki uboczne?

Podobnie jak inne formy terapii manualnej, osteopatia może powodować działania niepożądane. Najczęściej mają one łagodny i krótkotrwały charakter. Po terapii może pojawić się:

• tkliwość w miejscu pracy manualnej,
• niewielkie nasilenie bólu,
• uczucie sztywności,
• ból głowy,
• zmęczenie.

Takie reakcje zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku godzin po terapii i ustępują samoistnie w ciągu jednego lub dwóch dni.

Czy manipulacje kręgosłupa są bezpieczne?

Manipulacja stawowa to jedna z technik, które może wykorzystywać osteopata. Polega na wykonaniu szybkiego, precyzyjnego ruchu o niewielkiej amplitudzie w określonym stawie. Czasami podczas manipulacji słychać charakterystyczne „kliknięcie” lub „chrupnięcie”. Dźwięk ten wiąże się ze zmianami ciśnienia w obrębie stawu i zjawiskiem kawitacji. Nie oznacza więc, że kość została „wstawiona na miejsce”.

Co ważne, manipulacji nie trzeba wykonywać podczas każdej terapii. Osteopata może korzystać z wielu innych metod, w tym mobilizacji, technik tkanek miękkich czy pracy mięśniowo-powięziowej. Niektóre manipulacje wymagają również szczególnie dokładnej kwalifikacji pacjenta. Pacjent ma także prawo wiedzieć, jaka technika zostanie zastosowana i dlaczego. Jeśli masz obawy dotyczące manipulacji, warto powiedzieć o nich przed rozpoczęciem terapii.

Czy osteopatia boli?

Terapia osteopatyczna nie opiera się na zasadzie im bardziej boli, tym lepiej. Wiele stosowanych technik jest delikatnych. Natomiast podczas pracy z napiętymi lub wrażliwymi tkankami może pojawić się przejściowy dyskomfort. Dlatego komunikacja podczas terapii jest bardzo ważna.

Jeżeli określony ruch powoduje silny ból, zawroty głowy, drętwienie lub inne niepokojące objawy, należy natychmiast powiedzieć o tym terapeucie. Osteopata może wtedy przerwać technikę lub zmienić sposób pracy.

Jakie są przeciwwskazania do osteopatii?

Nie istnieje jedna lista przeciwwskazań dotycząca wszystkich technik osteopatycznych. Metoda, która będzie niewskazana u jednej osoby, może być bezpieczna u innej. Stąd też kwalifikacja zawsze powinna być indywidualna.

Szczególnej ostrożności mogą wymagać między innymi:

• świeże złamania i poważne urazy,
• znaczne osłabienie struktury kości, np. w zaawansowanej osteoporozie,
• ostre stany zapalne lub infekcyjne,
• niektóre choroby neurologiczne,
• zaburzenia krzepnięcia krwi,
• przyjmowanie leków wpływających na krzepnięcie,
• niektóre choroby nowotworowe,
• niedawno przebyte operacje,
• poważne uszkodzenia stawów lub innych struktur.

Samo występowanie określonej choroby nie zawsze oznacza całkowity zakaz terapii manualnej. Może jednak wykluczać konkretną technikę albo wymagać wcześniejszej konsultacji z lekarzem. W związku z tym, przed wizytą warto poinformować osteopatę o wszystkich rozpoznanych chorobach, operacjach i przyjmowanych lekach.

Jak osteopata dba o bezpieczeństwo pacjenta?

Bezpieczna terapia zaczyna się jeszcze przed zastosowaniem pierwszej techniki. Osteopata najpierw zbiera informacje o stanie zdrowia pacjenta, a następnie wykonuje badanie i ocenia, czy istnieją przeciwwskazania do terapii.

W praktyce oznacza to kilka ważnych zasad:

• dobór technik do wieku i stanu zdrowia,
• unikanie metod, do których istnieją przeciwwskazania,
• wyjaśnienie pacjentowi planowanego postępowania,
• obserwowanie reakcji podczas terapii,
• modyfikowanie technik w razie dyskomfortu,
• skierowanie do innego specjalisty, gdy problem wykracza poza zakres terapii.

Bezpieczeństwo nie zależy więc od tego, czy osteopata stosuje techniki „mocne” czy „delikatne”. Najważniejsze są właściwa kwalifikacja, sposób wykonania terapii oraz decyzja, kiedy danej techniki nie stosować.

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa osteopatii w swoim przypadku, warto omówić je przed rozpoczęciem terapii. Dobrze przeprowadzona konsultacja pozwala dobrać odpowiednie postępowanie i zadbać o bezpieczeństwo pacjenta.

Kiedy zamiast do osteopaty należy zgłosić się do lekarza?

Nie każdy ból ma podłoże mięśniowo-szkieletowe. Czasami dolegliwości mogą być sygnałem problemu wymagającego pilnej diagnostyki medycznej. Szybkiej konsultacji lekarskiej mogą wymagać między innymi:

• nagły i bardzo silny ból,
• ból po poważnym urazie,
• postępujące osłabienie kończyn,
• nowe lub nasilające się zaburzenia czucia,
• problemy z kontrolą oddawania moczu lub stolca,
• gorączka występująca razem z silnym bólem,
• utrata przytomności lub poważne zaburzenia równowagi,
• szybko pogarszający się stan ogólny.