Fakty i mity o osteopatii

• Czy osteopatia to tylko nastawianie kręgosłupa?
• Czy kliknięcie podczas manipulacji oznacza nastawienie stawu?
• Czy osteopata zajmuje się tylko kręgosłupem?
• Czy przyczyna bólu zawsze znajduje się w innym miejscu?
• Czy bolesna terapia manualna działa lepiej?
• Osteopatia i fizjoterapia mogą się wzajemnie uzupełniać
• Czy osteopatia powinna pomóc już po pierwszej wizycie?

Osteopatia wzbudza coraz większe zainteresowanie, ale jednocześnie narosło wokół niej wiele mitów. Niektóre osoby kojarzą ją wyłącznie z nastawianiem kręgosłupa. Inne są przekonane, że osteopata może znaleźć źródło każdej choroby i usunąć je podczas jednej wizyty. Rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona.

Mit 1. Osteopatia polega na nastawianiu kręgosłupa

To jeden z najczęstszych mitów. Osteopatia nie sprowadza się do wykonywania szybkich manipulacji stawowych. Manipulacja jest tylko jednym z wielu narzędzi, które może zastosować terapeuta.

W zależności od problemu osteopata może wykorzystać między innymi:

• mobilizacje stawów,
• techniki tkanek miękkich,
• pracę mięśniowo-powięziową,
• techniki wymagające aktywnego napięcia mięśni,
• wybrane manipulacje stawowe.

Co więcej, nie każda wizyta musi obejmować technikę, podczas której słychać charakterystyczne „kliknięcie”.

Mit 2. Charakterystyczne strzelanie oznacza, że kość wróciła na miejsce

Dźwięk, który czasami pojawia się podczas manipulacji stawu, nie oznacza, że osteopata „wstawił kość”. Najczęściej wiąże się on ze zmianą ciśnienia wewnątrz stawu i zjawiskiem kawitacji. Sam dźwięk nie jest więc dowodem na skuteczność zabiegu.

Co ważne, dobra terapia nie powinna być oceniana na podstawie tego, czy podczas wizyty coś „strzeliło”. Znacznie ważniejsze są takie elementy jak zmiana bólu, zakresu ruchu czy funkcji w codziennym życiu.

Mit 3. Osteopata zajmuje się wyłącznie bólem kręgosłupa

Ból pleców rzeczywiście jest jednym z częstszych powodów korzystania z terapii manualnej. Jednak pacjenci zgłaszają się również z innymi dolegliwościami układu mięśniowo-szkieletowego. Mogą to być na przykład:

• bóle szyi,
• ograniczenia ruchomości,
• dolegliwości barku,
• niektóre bóle kończyn,
• przeciążenia związane ze sportem lub pracą,
• część problemów mięśniowo-stawowych.

Nie oznacza to jednak, że osteopatia będzie odpowiednia przy każdej z tych dolegliwości.

Mit 4. Osteopata zawsze znajduje źródło bólu daleko od miejsca objawów

To również nadmierne uproszczenie. Osteopaci często analizują różne obszary ciała, ponieważ sposób poruszania się zależy od współpracy wielu stawów i mięśni. Przykładowo przy bólu barku warto czasami ocenić również ruchomość odcinka piersiowego kręgosłupa. Z kolei przy problemie kończyny dolnej pomocna może być ocena sposobu chodzenia. Nie oznacza to jednak, że każdy ból ma ukrytą przyczynę w zupełnie innym miejscu. Czasami miejsce objawu jest jednocześnie głównym obszarem wymagającym terapii.

Mit 5. Osteopatia działa tylko wtedy, gdy terapia boli

Silny ból podczas terapii nie jest oznaką jej większej skuteczności. Wiele technik manualnych wykorzystuje stosunkowo delikatny nacisk lub kontrolowany ruch. Oczywiście praca z wrażliwą tkanką może chwilami powodować dyskomfort. Jednak nie obowiązuje zasada: „im bardziej boli, tym lepiej”. Pacjent powinien informować terapeutę, jeśli dana technika powoduje niepokojące odczucia.

Mit 6. Osteopatia zastępuje fizjoterapię

Osteopatii i fizjoterapii nie trzeba traktować jako konkurencyjnych metod. Zakres stosowanych technik częściowo się pokrywa. Fizjoterapeuci również wykorzystują terapię manualną. Jednocześnie fizjoterapia może obejmować ćwiczenia terapeutyczne, edukację, trening funkcjonalny i stopniowe zwiększanie obciążeń.

W przypadku części problemów korzystne może być połączenie pracy manualnej z aktywną rehabilitacją. Więcej o tym podejściu przeczytasz w artykule: Osteopatia jako uzupełnienie fizjoterapii.

Mit 7. Jedna wizyta u osteopaty powinna rozwiązać problem

Nie zawsze. Czasami pacjent odczuwa poprawę już po pierwszej konsultacji. Nie oznacza to jednak, że istnieje określona liczba wizyt odpowiednia dla każdej osoby. Znaczenie mają między innymi:

• przyczyna dolegliwości,
• czas ich trwania,
• aktualna sprawność,
• poziom aktywności,
• współistniejące problemy zdrowotne,
• cel terapii.

Jeżeli ból utrzymywał się przez wiele miesięcy, trudno oczekiwać, że zawsze zniknie całkowicie po jednej terapii. Co więcej, brak poprawy powinien skłonić specjalistę do ponownej oceny problemu.