Migreny i bóle głowy – czy osteopatia może pomóc?

• Czy silny ból głowy zawsze oznacza migrenę?
• Jak objawia się napięciowy ból głowy?
• Napięcie karku a ból głowy – jaki jest związek?
• Czy terapia manualna pomaga przy bólach głowy?
• Jak wygląda konsultacja osteopatyczna przy bólu głowy?
• Jak osteopata pracuje z pacjentem z bólem głowy?
• Co może wpływać na nawracające bóle głowy?
• Kiedy warto skonsultować ból głowy z osteopatą?

Ból głowy może mieć różne przyczyny i charakter. Czasami przypomina ucisk obejmujący skronie lub potylicę. Innym razem jest pulsujący, intensywny i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Dlatego przed rozpoczęciem terapii ważne jest określenie rodzaju dolegliwości oraz objawów, które jej towarzyszą.

Czy każdy ból głowy jest migreną?

Nie każdy ból głowy oznacza migrenę. Istnieją różne rodzaje bólów głowy, a ich rozróżnienie ma znaczenie dla dalszego postępowania. Migrena jest zaburzeniem neurologicznym. Ból często ma charakter pulsujący, może być jednostronny i nasilać się podczas zwykłej aktywności. Napadowi mogą również towarzyszyć:

• nudności lub wymioty,
• nadwrażliwość na światło,
• nadwrażliwość na dźwięki,
• pogorszenie samopoczucia podczas ruchu,
• trudności z koncentracją,
• aura u części osób.

Migrena nie jest więc po prostu silniejszym bólem głowy. Jej przebieg może znacznie różnić się między pacjentami. U niektórych napady pojawiają się sporadycznie, natomiast u innych występują częściej i wyraźnie wpływają na codzienne życie.

Czym jest napięciowy ból głowy?

Napięciowy ból głowy ma zwykle inny charakter niż migrena. Pacjenci często opisują go jako tępy ucisk, ściskanie lub wrażenie obręczy wokół głowy. Dolegliwości mogą obejmować czoło, skronie lub potylicę. U części osób pojawia się jednocześnie dyskomfort w obrębie karku i obręczy barkowej. Długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, stres czy codzienne przeciążenia również mogą wpływać na samopoczucie pacjenta. Właśnie dlatego przy nawracających bólach głowy warto spojrzeć szerzej niż tylko na miejsce, w którym pojawia się ból.

Czy napięcie karku może mieć związek z bólem głowy?

Ból i sztywność szyi mogą towarzyszyć różnym rodzajom bólu głowy. Nie oznacza to jednak, że każdy problem zaczyna się właśnie w odcinku szyjnym. Jest to szczególnie ważne w przypadku migreny. Napięcie lub ból szyi mogą pojawiać się przed napadem, podczas niego albo po jego zakończeniu. Dlatego nie należy automatycznie zakładać, że migrena pochodzi od szyi.

Z drugiej strony u części pacjentów współistnieją ograniczenia ruchomości, zwiększone napięcie mięśni czy inne problemy układu ruchu. Wtedy ich ocena może stanowić jeden z elementów postępowania.

Czy osteopatia może pomóc przy migrenach i bólach głowy?

Osteopatia może stanowić uzupełnienie postępowania u części osób z bólami głowy, zwłaszcza gdy jednocześnie występują problemy dotyczące układu mięśniowo-szkieletowego. Osteopata może wtedy ocenić między innymi ruchomość odcinka szyjnego, napięcie tkanek oraz funkcjonowanie obręczy barkowej. Na tej podstawie określa, czy terapia manualna może być przydatna w konkretnym przypadku.

Jeżeli pacjent odczuwa napięciowy ból głowy połączony ze sztywnością karku lub ograniczeniem ruchomości, praca manualna może skupiać się na tych problemach. Celem może być zmniejszenie dolegliwości oraz poprawa swobody ruchu. W przypadku migreny sytuacja wygląda inaczej. Osteopatia nie powinna być przedstawiana jako metoda leczenia przyczyny migreny. Może natomiast uzupełniać postępowanie, jeśli pacjent ma jednocześnie dolegliwości ze strony układu ruchu. Dlatego przed rozpoczęciem terapii najważniejsze jest ustalenie, z jakim rodzajem bólu głowy mamy do czynienia.

Jak osteopata podchodzi do bólu głowy?

Pierwszym etapem nie jest terapia manualna, lecz dokładny wywiad. Osteopata powinien poznać charakter dolegliwości i sprawdzić, czy nie występują objawy wymagające konsultacji lekarskiej.

Może zapytać między innymi:

• kiedy pojawiły się bóle głowy,
• jak często występują,
• ile trwają,
• gdzie zlokalizowany jest ból,
• jaki ma charakter,
• co go nasila lub łagodzi,
• jakie objawy mu towarzyszą,
• czy wcześniej rozpoznano migrenę,
• jakie leki przyjmuje pacjent.

Jeśli nie występują przeciwwskazania do terapii, kolejnym krokiem może być badanie układu ruchu. Jego zakres zależy od zgłaszanych objawów. Dopiero zebrane informacje pozwalają zdecydować, czy terapia manualna będzie odpowiednim elementem dalszego postępowania.

Jakie techniki może stosować osteopata przy bólach głowy?

Nie istnieje jeden zabieg na migrenę ani uniwersalny zestaw technik stosowany u wszystkich pacjentów. Jeżeli podczas badania osteopata stwierdzi problemy, które mogą podlegać terapii manualnej, może wykorzystać między innymi:

• techniki tkanek miękkich,
• delikatne mobilizacje stawów,
• techniki mięśniowo-powięziowe,
• pracę w obrębie szyi i obręczy barkowej,
• odpowiednio dobrane ćwiczenia.

Co poza terapią manualną może mieć znaczenie?

Przy nawracających bólach głowy warto zwrócić uwagę również na czynniki występujące poza gabinetem. W zależności od rodzaju dolegliwości znaczenie mogą mieć:

• jakość i regularność snu,
• regularność posiłków,
• nawodnienie,
• stres,
• aktywność fizyczna,
• czas spędzany przed ekranem,
• stosowanie leków przeciwbólowych,
• indywidualne czynniki wyzwalające napady migreny.

W przypadku migreny pomocne może być także prowadzenie dzienniczka bólów głowy. Warto zapisywać w nim czas wystąpienia i długość napadu, towarzyszące objawy oraz okoliczności, w których pojawiły się dolegliwości. Takie informacje ułatwiają obserwowanie powtarzających się schematów. Mogą być również przydatne podczas konsultacji z lekarzem.

Kiedy warto rozważyć konsultację z osteopatą?

Konsultację osteopatyczną można rozważyć, gdy bólowi głowy towarzyszą dolegliwości ze strony układu ruchu. Dotyczy to na przykład sztywności szyi, dyskomfortu karku, ograniczenia ruchomości czy problemów pojawiających się podczas długotrwałego przebywania w jednej pozycji. Nie oznacza to jednak, że każdy nawracający ból głowy jest wskazaniem do terapii manualnej.

Jeśli dolegliwości pojawiły się niedawno, wyraźnie zmieniły swój charakter lub zaczęły występować częściej, warto ustalić ich przyczynę. Szczególnej uwagi wymagają również objawy, które mogą wskazywać na potrzebę pilnej pomocy medycznej.